Giới thiệu Vi Diệu Pháp (Abhidhamma – A-tỳ-đàm – Thắng Pháp)

Giới thiệu Vi Diệu Pháp (Abhidhamma - A-tỳ-đàm - Thắng Pháp) 1


1. Tạng Vi Diệu Pháp (Abhidhamma Pitaka)

  • Bộ Pháp Tụ

    Dhammasangani (Classification of Dhamma). Hòa
    thượng Tịnh Sự dịch.

  • Bộ Phân Tích (Phân Biệt)
    Vibhanga (Divisions). Hòa thượng Tịnh
    Sự dịch.
     
  • Bộ Chất Ngữ (Giới Thuyết)

    Dhatukatha (Discourse on Elements). 
    Hòa thượng Tịnh Sự dịch.
     
  • Bộ Nhân Chế Định (Nhân Thi Thuyết)

    Puggala Pannatti (The Book on Individuals).  Hòa thượng
    Tịnh Sự dịch.
     
  • Bộ Ngữ Tông (Biện Giải)
    Kathavatthu (Points of Controversy). Tâm An & Minh Tuệ dịch
    (*).  
  • Bộ Song Đối (Song Luận)

    Yamaka (The Book of Pairs).  Hòa thượng Tịnh Sự dịch.
     
  • Bộ Vị Trí (Phát Thú)


    Patthana (The Book of Causal Relations).  Hòa thượng Tịnh Sự dịch.
     

(*) dịch từ bản Anh ngữ “Points of Controversy”
(Những Điểm Dị Biệt)


2. Luận giải

  • Vi Diệu Pháp toát yếu
    (Abhidhammattha Sangaha). Luận sư Anuruddha. Hòa thượng Narada chú
    giải (Phạm Kim Khánh dịch)
    .

  • Thắng Pháp Tập Yếu Luận
    (Abhidhammattha Sangaha). Luận sư Anuruddha (Hòa thượng Thích Minh
    Châu dịch và chú giải)
    .
  • Diệu
    Pháp Lý Hợp (Abhidhammattha Sangaha). Kệ thơ lục bát do Hòa
    thượng Tịnh Sự soạn dịch
    .
  • Biểu đồ tóm
    tắt các chi pháp.
  • Giới thiệu Vi Diệu Pháp (Abhidhamma). Hòa thượng Narada (Phạm Kim
    Khánh dịch)
  • Ðại cương về “Thắng pháp tập yếu luận” (Abhidhammatthasangaha). Thích
    Tâm Thiện

  • Đại cương về Vi
    Diệu Pháp. Peter Della Santina (Thích Tâm Quang dịch).
  • Nền tảng Phật triết
    trong Luận tạng Pali. Hoàng Hà Thanh
  • Duy thức trong Thắng Pháp. Bình Anson

  • Vi Diệu Pháp Nhập Môn.
    Tỳ khưu Giác Chánh
    .

  • Siêu Lý Học. Tỳ khưu
    Giác Chánh
    .

  • Vi Diệu Pháp giảng giải. Tỳ
    khưu Giác Chánh.

  • Giáo tài A-tỳ-đàm.
    Hòa thượng Saddhammajotika (Tỳ khưu Giác Nguyên dịch).
  • Vấn
    đáp: Đại cương Vi Diệu Pháp và Tâm.

    Tỳ khưu Chánh Minh.

  • Quy trình
    Tâm Pháp. Tỳ khưu Chánh Minh
  • Tâm Sở Vấn Đáp: Phần I – Thế nào là
    Tâm sở Tợ tha? Tỳ khưu Chánh Minh.
  • Tâm Sở Vấn Đáp: Phần II – Thế nào là
    Tâm sở Bất thiện? Tỳ khưu Chánh Minh.
  • Tâm Sở Vấn Đáp: Phần III – Thế nào là
    Tâm sở Tịnh hảo? Tỳ khưu Chánh Minh.
  • Đường vào Thắng pháp. Tỳ khưu
    Chánh Minh
    .
  • Vi Diệu Pháp trong đời sống hằng ngày. Nina Van
    Gorkom (Tỳ khưu Thiện Minh dịch)
    .
  • Tâm sở (Cetasikas): Môn Tâm lý và Triết
    học Phật giáo. Nina Van Gorkom (Tỳ khưu Thiện Minh dịch).

  • Vi Diệu Pháp Nhựt Dụng.
    Hòa thượng Janakabhivamsa (U Ko Lay dịch sang Anh ngữ; Cư sĩ Thiện
    Nhựt dịch sang Việt ngữ).

  • Giải Thoát Bằng Năm Tập Hợp. Giáo
    sư Mathieu Boisvert (Như Nhiên dịch).

  • Abhidhamma Áp Dụng (Adhidhamma in practice). N. K. G. Mendis
    (Như Nhiên dịch)
    .
  • Chú Giải Bộ Pháp Tụ
    (Atthasālinī). Pháp sư Buddhaghosa, Anh dịch: Maung Tin, Việt dịch:
    Tỳ khưu Thiện Minh
    .
  • Chú
    giải Thuyết Luận Sự (Kathāvatthuppakarana-Atthakathā). Tỳ khưu
    Thiện Minh dịch
    .
  • Chú giải Bộ Phân Tích
    (Vibhanga Atthakathā). Tỳ
    khưu Thiện Minh dịch.
  • A-tỳ-đàm
    trong truyền thống Hữu bộ.
    Jintaro Takakusu (Tỳ
    khưu Giác Nguyên
    dịch).
  • Sự hình thành của A-tỳ-đạt-ma. HT
    Thích Thiện Siêu
  • Lộ trình tu chứng trong A-tỳ-đạt-ma.
    Thích Hạnh Bình
  • Hệ thống Luận tạng của Phật
    giáo Bắc truyền.
    Đào
    Nguyên
    .



DẪN
NHẬP

Vi Diệu Pháp xuất phát từ đâu?

Theo lịch sữ Phật Giáo thì Vi Diệu Pháp được Ðức Phật thuyết vào hạ thứ
bảy tại cung trời Ðạo Lợi (Tam Thập Tam Thiên – Tāvatimsa) với mục đích là
độ thân mẫu của Ngài.

Theo một vài học giả thì Vi Diệu Pháp không phải do chính Ðức Phật
thuyết mà là do các vị Sư uyên bác soạn thảo ra sau nầy. Ðại Ðức Nārada,
một nhà học Phật lão thành đã viết: “Ðúng theo truyền thống thì chính Ðức
Phật đã dạy phần chính yếu của tạng nầy. Những đoạn ấy được gọi là Ðầu đề
(Mātikā) hay nồng cốt nguyên thủy của giáo lý như Pháp Thiện (Kusalā
Dhammā),
hay Pháp Bất Thiện (Akusalā Dhammā), Pháp Vô-Ký (Abyākatā Dhammā).”

Trong 6 tập của Tạng Diệu Pháp (trừ tập Ngữ Tông – Kathāvatthu – do
Ngài Mục Kiền Liên Đế-tu (Moggallanaputta) viết; cũng có thuyết cho rằng tập này
do chính Ðức Phật thuyết nhưng Ngài Moggallana thêm vào 500 câu)
đều
do Ðức Phật thuyết và Ðại Ðức Xá lợi Phất (Sārīputta) được danh dự giảng
rộng và sâu vào chi tiết.

Dầu tác giả là ai, nhưng chắc chắn Tạng Diệu Pháp là một công trình
sáng tác của một bộ óc kỳ tài có thể so sánh với một vị Phật.

Chúng ta không cần phải biết là Vi Diệu Pháp có phải do chính Ðức Phật
thuyết hay không mà chỉ cần sáng suốt nhận định về những điều mà Tạng Diệu
Pháp đề cập đến. Bởi người nào thấu rõ được chân lý thì người đó chính là
người giác ngộ (hay Phật) và chỉ người nào hiểu được lẽ thật, người đó mới
nói lên được sự thật.


Vi Diệu Pháp là gì?


Phạn ngữ Abhidhamma có nghĩa là những giáo lý cao siêu, vi diệu. Tiếp
đầu ngữ Abhi dùng để diễn đạt sự tinh tế, thù thắng, sâu xa. Danh từ
Dhamma dịch là Pháp, một Phạn ngữ có nhiều nghĩa, ở đây nó có nghĩa là lời
dạy của Ðức Phật, giáo điều hay giáo lý. Vậy Vi Diệu Pháp là những giáo lý
tinh hoa của Ðức Phật, giáo lý này có tính chất đặc thù hơn Kinh tạng và
Luật tạng.

Chúng ta có thể thắc mắc là tại sao Kinh tạng và Luật tạng nói riêng,
và toàn thể giáo lý của Ðức Phật nói chung, đều có hiệu năng đưa đến giải
thoát; tại sao lại có phần này gọi là Vi Diệu mà phần kia thì không?.

Ở đây, tiếng Vi Diệu (cao sâu) không dùng với ý niệm giải thoát mà dùng
trên phương tiện diễn đạt. Trong khi tạng Kinh và Luật trình bày Pháp lý
theo ngôn từ phổ thông, theo Pháp Tục Ðế; thì tạng Abhidhamma trình bày
những pháp bản thể chơn tướng hay pháp Chơn Ðế (Paramattha).

Một điều cần ghi nhận là tạng Diệu Pháp dùng các danh từ diễn đạt pháp
lý theo một thuật ngữ chuyên môn, tức là các danh từ chơn đế (danh chơn
chế định).

Như ở Kinh tạng và Luật tạng, khi nói đến chúng sanh, Phật dùng các
danh từ mặc ước, khái niệm như Chư thiên, Ma vương, Vua, Quan, … Còn ở
tạng Abhidhamma khi đề cập đến chúng sanh, Phật dùng các từ như Uẩn, Xứ,
Giới, Ðế, …

Về phương diện diễn đạt, tạng Abhidhamma chú trọng về 4 pháp gọi là Vô
Ngại Giải (Patisambhidā, sự thông suốt, không có ngăn ngại trong việc
giảng giải). Bốn pháp vô ngại giải ấy là:


1) Pháp vô ngại giải (Dhammapatisambhidā): là sự diễn đạt thông
suốt các pháp, vì ở tạng Vi Diệu Pháp các pháp được gom lại thành một
giềng mối và phân tích rõ ràng.


2) Nghĩa vô ngại giải (Atthapatisambhidā): là các ý nghĩa được
trình bày, giải thích một các rộng rải, không sai lầm. Trong tạng Diệu
Pháp, các ý nghĩa của danh từ, của các pháp được minh định một cách rõ
ràng chứ không có sự lôi thôi trong vấn đề định nghĩa.


3) Từ vô ngại giải (Niruttipatisambhidā): là sự dùng từ để diễn đạt
pháp rất thông suốt, không lẩn lộn. Trong tạng Diệu Pháp các từ ngữ được
dùng một cách rất chính xác, đâu ra đấy. Thí dụ như tiếng “tư tưởng” mà
ta thường dùng theo phổ thông được hiểu là ý nghĩ, nhưng ở tạng Diệu Pháp,
“Tư” là sự cố ý, suy nghĩ và “Tưởng” được dùng để chỉ sự nhớ lại, ôn
lại …


4) Biện vô ngại giải (Paiibhānapatisambhidā): là sự thông suốt, lưu
loát trong sự biện bác. Trong tạng Diệu Pháp, pháp lý được trình bày đầy
đủ, nghĩa lý được giải thích rõ ràng, ngôn từ dùng đúng chỗ không lẩn lộn.
Nhờ các ưu điểm ấy, người học Abhidhamma sẽ không lúng túng khi trình bày
các pháp lý.

Với những lý do trên, nên tạng này được gọi là Vi Diệu. Ngoài ra, chữ
Abhidhamma còn được các dịch giả Trung Hoa dịch là :


Vô tỷ pháp: là pháp cao siêu, không có pháp nào so sánh bằng.
Thắng pháp: là pháp thù thắng hơn Kinh tạng và Luật tạng.
Ðại pháp: là pháp cao sâu, rộng rãi hơn các pháp trong Kinh tạng
và Luật tạng.
Ðối pháp: là đối tượng của trí tuệ cao siêu, sáng suốt.
Hướng pháp: là pháp có khả năng hướng đến sự giải thoát, giác
ngộ, liểu tri các pháp.


Yếu lược nội dung Vi Diệu Pháp.

Theo bà Rhys David, một học giả người Anh, khi nói về nội dung Vi Diệu
Pháp, đã viết: “Vi Diệu Pháp nói gì? – Vi Diệu Pháp nói những gì trong
ta, ngoài ta và chung quanh ta”.

Cái gì trong ta? – Sắc, Thọ, Tưởng, Hành, Thức hay Ngũ Uẩn-
những thành phần hợp lại thành một con người, một chúng sanh. Vi Diệu Pháp
trình bày con người về cả hai phương diện Tâm lý và Vật lý.

Cái gì ngoài ta và cái gì chung quanh ta? – Ngoài việc trình bày cho
thấy bản thể, chơn tướng của chúng ta, Vi Diệu Pháp còn chỉ cho ta thấy
những gì thuộc về ngoại thân, những hiện tượng sanh diệt của những gì
thuộc về thế giới bên ngoài của chúng ta và sự thoát ly thế gian (Niết
Bàn).

Như vậy, bà David đã cho ta thấy rằng Vi Diệu Pháp trình bày những chơn
tướng, thực thể của cái gì thuộc về nội thân và những gì thuộc về ngoại
thân. Cũng nên nói thêm là khi trình bày những điều ấy, Vi Diệu Pháp đã mô
tả về trạng thái, nhân sinh, sở hành, …, của từng pháp một cách rất chi
tiết.

Tóm lại, với câu giải trên, chúng ta đã thấy Vi Diệu Pháp nói gì và đề
cập đến những gì. Sang một khía cạnh khác, chúng ta có thể hỏi: “Khi
trình bày, phân giải những điều ấy, Vi Diệu Pháp muốn cho ta biết những
gì?”.

Ngài Hòa thượng Tịnh Sự Santakicco – một học giả chuyên môn về Abhidhamma – đã nói: “Vi
Diệu Pháp trình bày về sự vô thường, khổ não, vô ngã và cái gì vượt ngoài
ba tướng trạng ấy”.

Câu nói trên đã hàm tận những ý nghĩa hết sức sâu xa và cô động một
cách đầy đủ về nội dung của Vi Diệu Pháp.

Ở tạng Diệu Pháp, bốn vấn đề trọng yếu được trình bày là Tâm
(thành phần tri giác của chúng sanh); Sở hữu tâm (Thành phần phụ
thuộc của tâm); Sắc pháp (thành phần vật chất) và Niết Bàn
(sự vắng lặng các pháp hành).

Khi bàn về Tâm cũng như Sở hữu tâm, Vi Diệu Pháp đã cho ta thấy những
Duyên (Paccayo) hay yếu tố tạo thành sự hiện hữu của Tâm và sự diễn tiến
hoại diệt của từng tâm sát na trong Lộ trình tâm (Cittavithā).

Cũng vậy, khi nói về Sắc pháp, Vi Diệu Pháp đã trình bày về thể trạng
của Sắc pháp, những duyên trợ tạo và gìn giữ sắc pháp, cũng như tiến trình
sanh diệt của từng sát na sắc pháp trong Lộ sắc.

Cuối cùng, sau khi đã trình bày về các pháp hữu vi (pháp do duyên trợ
tạo), Vi Diệu Pháp còn trình bày về Niết Bàn (một trạng thái vô vi), không
bị chi phối bởi vô thường, khổ não, vô ngã.

Ðể kết luận, ta có thể nói, nội dung của Vi Diệu Pháp là dạy cho chúng
ta rõ về con người, thế gian và xuất thế gian (Niết Bàn).

Mục đích của việc học Vi Diệu Pháp.

Khi đã hiểu biết Vi Diệu Pháp nói gì thì vấn đề cần bàn đến là học Vi
Diệu Pháp để làm chi? Hay mục đích của việc học Vi Diệu Pháp là gì? Học Vi
Diệu Pháp có lợi ích gì?

Phật giáo đã dạy về bản chất giả tạm, khổ não của thế gian và con đường
vượt khỏi những điều ấy là con đường siêu thế gian. Vì vậy, khi đánh thức
giấc mộng vô minh của chúng sanh, Phật đã dùng nhiều phương tiện, trình
bày về bản chất thật thể của thế gian là như thế nào để chúng sanh có thể
ý thức được bản chất thật của thế gian là vô thường, khổ não và vô ngã.

Trong tinh thần đó, Vi Diệu Pháp nói lên lẽ thật, chơn tướng bản thể
của các pháp để chúng ta có được ý niệm đứng đắn về thế gian (dẹp bỏ những
thành kiến sai lầm).

Vi Diệu Pháp giúp chúng ta thấy rõ chơn tướng của các pháp và nhờ đó ta
có thể dẹp đi những kiến thức sai lầm về con người và thế gian.

Trên con đường tu tập, người Phật tử cần làm hai việc: học pháp
hành pháp. Học pháp là tìm hiểu, thu lượm cho mình một kiến thức
đúng, lợi ích cho việc tu tập. Hành pháp là đem những điều học được áp
dụng cho đời sống hàng ngày. Vi Diệu Pháp sẽ thích ứng, và hết sức bổ ích
cho cả hai việc làm đó.

Vi Diệu Pháp giúp cho ta một kiến thức cơ bản, không bị lầm lẩn khi
nghiên cứu Phật pháp, bằng những cách diễn đạt Pháp vô ngại giải, Từ vô
ngại giải và Biện vô ngại giải. Nhờ đó ta có thể lảnh hội dể dàng những ý
nghĩa trong những lời dạy của Ðức Phật.

Thí dụ: Trong tạng Kinh, Ðức Phật dạy về Pháp Vô Ngã (không có cái ta,
không phải là của ta), rồi trong tạng Luật, Phật lại dạy: “Lấy vật có chủ
là trộm cắp”, hai điều trên sẽ gây hoang mang cho chúng ta nếu chúng ta
không biết về pháp Tục đế (Sammuttisacca) và pháp Chơn đế
(Paramattha sacca) được giảng trong Vi Diệu Pháp. Ðó là lợi ích đối với
việc học pháp. Về mặt hành pháp, nhất là đối với những người hành thiền
quán, Vi Diệu Pháp lại là một môn học thiết yếu nhất, nó cho chúng ta một
sự hiểu biết rõ ràng về Danh Sắc, phân tích, giải thích rõ ràng các pháp
hữu vi, nhờ đó, khi thực hành thiền quán, minh sát, chúng ta sẽ nhận định
rõ ràng và chính xác về các đề mục (Thân, Thọ, Tâm, Pháp).

Một người đã học Abhidhamma, khi hành Tứ Niệm Xứ sẽ nhận định rõ ràng
và chính xác các đề mục. Trái lại, một người hành Tứ Niệm Xứ mà không biết
gì về Vi Diệu Pháp thì có thể lẩn lộn, sai lầm trong việc quán sát các đề
mục.


So sánh.

– Nếu nói trên phương diện đặc biệt riêng của tạng Diệu pháp
trong Tam Tạng thì:


Tạng Kinh: sâu xa về nghĩa lý (Suttana Attha Gambhiro).


Tạng Luật:
sâu xa về việc làm (Vinaya Kicca Gambhiro).


Tạng Diệu pháp:
(tạng Luận), sâu xa về bản thể của các pháp
(Abhidhamma Sabhāva Gambhiro).

– Nếu nói về tính chất quan trọng của tạng Diệu pháp trong Tam
Tạng qua thí dụ của “cây” thì :


Tạng Kinh: là phần bông hoa, cành lá của cây, bởi tạng Kinh tiêu
biểu cho vẽ đẹp của giáo lý Phật giáo.

Tạng Luật:
là gốc rể của cây, bởi tạng Luật là nền tảng, là sự
sống còn của giáo lý. Tạng Luật còn, Phật giáo còn. Tạng Luật mất, Phật
giáo mất.

Tạng Diệu pháp:
là lõi cây, vì nó là phần tinh túy, tinh hoa của
giáo lý.

– Nếu nói trên bước tiến tu tập của người Phật tử thì giá trị
của tạng Diệu pháp trong Tam Tạng là:


Tạng Kinh gọi người đến: vì tạng Kinh rất hấp dẫn, thu hút.

Tạng Luật trói người lại :
vì tạng Luật ghép đời sống vào khuôn
khổ, qui củ.

Tạng Diệu Pháp giết người chết:
vì bài trừ tất cả mọi kiến thức
sai lầm, nhất là ngã chấp.

Do đó, ta có thể nói, nếu nghiên cứu và tìm hiểu Phật pháp mà không
biết về tạng Diệu Pháp là một thiếu sót lớn; hơn thế nửa, việc học hỏi
Phật pháp cũng không bảo đảm chắc chắn được.


Tỳ khưu Giác Chánh
(Trích “Vi Diệu Pháp Giảng Giải”)


Tiểu
sử Hòa thượng
Tịnh Sự Santakicco
(1913-1984)

 
Giới thiệu Vi Diệu Pháp (Abhidhamma - A-tỳ-đàm - Thắng Pháp) 2

Ngài TỊNH SỰ, thế danh là VÕ VĂN ĐANG, sanh năm
1913 tại xã Hòa Long, quận Lai Vung, tỉnh Sa Đéc (Đồng Tháp ngày nay).

Thân phụ của Ngài là cụ Ông VÕ VĂN TỔ, thân mẫu của Ngài là cụ Bà TRẦN
THỊ THÔNG. Ngài được sanh trong một gia đình Nho giáo, với bản chất thông
minh, nên vừa bảy (7) tuổi, thân phụ Ngài cho học vỡ lòng chữ Nho. Ngài
tiếp thu rất lẹ, lãnh hội rất mau. Những người thân tộc vui tánh gọi Ngài
là “thần đồng Lê Quí Đôn”.

Khi mười hai (12) tuổi, Ngài vào chùa Bửu Hưng (cùng xã Hòa Long) tu và
học kinh luật Sa di thuộc hệ phái Phật giáo Bắc Tông. Thấy Ngài thông
minh, thầy của Ngài bấy giờ đặt pháp danh cho Ngài là HUỆ LỰC.

Lúc hai mươi (20) tuổi, Ngài sang chùa Kim Huê (tại Sa Đéc) tu và học
kinh Luật Tỳ khưu.

Đến hai mươi lăm (25) tuổi, Ngài về trụ trì Chùa Phước Định ở chợ Lách.

Khi ba mươi (30) tuổi, Ngài sang trụ trì chùa Viên Giác tại Long Hồ,
Vĩnh Long.

Lúc ba mươi lăm (35) tuổi, Ngài sang nước Campuchia (Cao Miên) thọ giới
Sa di tại chùa Kùm-pung (Treyloko) ở Trà Pét, trong truyền thống Phật giáo
Nam tông Theravada.

Đến ba mươi tám (38) tuổi, Ngài sang nước Thái Lan, thọ giới Tỳ Khưu
tại chùa Paknam ở Bangkok. Vì thấy Ngài chuyên tâm hành đạo, nên vị thầy
tế độ đặt pháp danh cho Ngài là TỊNH SỰ (Santakicco). Nơi đây, Ngài chấp
trì nghiêm túc hạnh
Đầu đà (Dhutanga), hành Thiền Chỉ (Samatha), tu Thiền Quán (Vipassana) và
học Luận A-tỳ-đàm (Abhidhamma) đến sáu năm bảy tháng mới trở về Việt Nam.

Khi bốn mươi lăm (45) tuổi, Ngài về trụ trì chùa Viên Giác lại như
trước, nhưng bây giờ, Ngài thay đổi sinh hoạt chùa, từ hình thức lẫn nội
dung, hoàn toàn hành trì theo truyền thống Phật giáo Nam Tông. Trong thời
gian trụ trì tại chùa Viên Giác, Ngài dịch Tạng Luật, các bộ Kinh Tạng,
dạy Pháp học Siêu Lý và Pháp hành Tứ Niệm Xứ.

Lúc năm mươi chín (59) tuổi, Ngài về trụ trì chùa Siêu Lý tại Phú Định,
thành phố Hồ Chí Minh. Tại đây, Ngài mở trường Phật học, chuyên dạy môn
Abhidhamma và dịch các sách giáo khoa Phật học như: Vô Tỷ Pháp sơ đẳng,
trung đẳng, cao đẳng và tạng A-tỳ-đàm.

Đến bảy mươi (70) tuổi, Ngài mới hoàn thành các dịch phẩm nói trên.

Qua năm bảy mươi mốt (71) tuổi, Ngài thọ bệnh tại chùa Siêu Lý ở Thành
phố Hồ Chí Minh, rồi về chùa Viên Giác ở Vĩnh Long dưỡng bệnh.

Đêm mùng 6 tháng 5 năm Giáp Tý, Ngài thọ bệnh kiết lỵ. Đến nữa đêm,
Ngài gọi Chư Tăng đến ban lời di huấn và gởi lời sám hối phổ thông đến
toàn thể Chư Tăng trong Giáo Hội, rồi gom tâm an trú trong Chánh niệm,
Tỉnh giác. Lúc 6 giờ 15 phút, sáng ngày mùng 7 tháng 5 ÂL (nhằm ngày 5
tháng 6) năm 1984, Ngài đang ngồi với sư Giác Tâm, bỗng Ngài ngước lên
nhìn trần nhà và mĩm cười rồi tịch.

Sự nghiệp Đạo pháp của Ngài có thể kể tóm lược như sau :

A. DỊCH PHẨM

– Bộ Pháp Tụ (Dhammasangini)
– Bộ Phân tích (Vibhanga)
– Bộ Chất Ngữ (Dhātukāthā)
– Bộ Nhơn Chế Định (Puggalapaññatti)
– Bộ Ngữ Tông (Kāthāvatthu)
– Bộ Song Đối (Yamaka)
– Bộ Vị Trí (Patthāna)

– Diệu Pháp Lý Hợp (Abhidhammatthasangaha)
– Vô Tỷ Pháp Sơ Đẳng
– Vô Tỷ Pháp Trung Đẳng
– Vô Tỷ Pháp Cao Đẳng
– Thanh Tịnh Đạo (Visuddhimagga)

B. TẠO TỰ

– Chùa Viên Giác
– Chùa Pháp Độ
– Chùa Long Linh
– Chùa Trúc Lâm
– Chùa Giác Phước
– Chùa Siêu Lý
– Chùa Thiền Quang I
– Chùa Thiền Quang II
– Chùa Tứ Phương Tăng

C. TẠO TĂNG

Ngài cho xuất gia hằng trăm vị Tăng sĩ. Vị đệ tử đầu tiên là
Tỳ khưu Hòa
Thiện, vị đệ tử cuối cùng là Sa-di Chánh Tâm.

Sự ra đi của Ngài đã để lại cho toàn thể Tăng Tín đồ một niềm kính tiếc
vô biên.

(Trích trang web Diệu Pháp,
http://www.dieuphap.com) 

-ooOoo-

Xem thêm: https://www.phaphay.com/phat-phap/

Nguồn: https://www.niemphat.vn/

Rate this post

Add Comment