Lục Độ Ba la mật – 3: Tinh tấn Ba la mật

Lục Độ Ba la mật - 3: Tinh tấn Ba la mật 1

Độ thứ ba: TINH TẤN BA LA MẬT
DÀN BÀI

A.  MỞ ĐỀ:
Tinh tấn là một động lực mạnh mẽ thúc đẩy mọi người đi đến thành công, trong
việc đời cũng như việc đạo.
B.  CHÁNH ĐỀ:
I.  Định nghĩa: Tinh tấn Ba la mật:
II.  Thành phần của tinh tấn Ba la mật
1 Tinh tấn làm cho các điều ác đừng sinh
2 Tinh tấn làm cho các điều ác mau diệt
3 Tinh tấn làm cho các điều lành mau phát sinh
4 Tinh tấn làm cho các điều lành tăng trưởng
III.  Phải Tinh tấn như thế nào mới đúng chánh pháp?
1 Tinh tấn có chấp tướng
2 Tinh tấn không chấp tướng
IV.  Công đức của Tinh tấn Ba la mật
C.  KẾT LUẬN:  Khuyên tu.
 
BÀI THỨ BẢY A
LỤC ĐỘ
(tiếp theo)
Độ thứ ba: TINH TẤN BA LA MẬT

A.  MỞ ĐỀ:
Ngạn ngữ ta có câu: “Ăn không lo, của kho cũng hết”. Thực vậy, dù
tiền rừng bạc biển mà ăn rồi ngồi không, thì cơ nghiệp cũng có ngày tiêu tan.
Đôí với người giàu, lười biếng còn như thế, huống hồ đối với người nghèo túng,
thì lười biếng là một chứng bệnh rất nguy hiểm…
  Người làm ruộng không siêng năng cày cấy, bón phân tát nước, thức khuya
dậy sớm, lo lắng mọi việc, thì đến mùa lúa, chắc chắn sẽ bị thất bại, thiếu
trước hụt sau, nợ nần vây kéo, cả năm buồn bả.
  Anh thợ máy hay chị thợ may không siêng năng với nghề nghiệp, lười biếng
ăn chơi mãn tháng suốt năm, vì tiền bạc không dư nên phải vất vả, đến khi đau
ốm lại càng khổ vô cùng.
  Người đi buôn bán, không siêng năng thức khuya dậy sớm, mua tảo bán tần,
thì phải bị lỗ lã, thâm thủng nhiều ngày, mang công mắc nợ, nên phải sang tiệm
thế đồ, gia tài khánh kiệt.
Trong đạo Phật cũng vậy, lười biếng là một cái tội. Người học đạo không tinh
tấn thức khuya dậy sớm tham thiền, quán tưởng, niệm Phật tụng kinh, không lo
hoằng dương chánh pháp, cứ biếng nhác qua ngày, tiêu pha của đàn na thí chủ;
như thế mình đã không tự độ, thì làm sao đột tha được! Hiện tại không có lợi
ích gì cho đạo, sau khi chết phải trả nợ cho đàn na thí chủ. Nói chung lại,
người lười biếng dù ở ngoài đời hay trong đạo, dù làm việc gì cũng không thành
công.
Muốn tránh những điều tai hại trên, ta phải tu pháp Tinh tấn Ba la mật.
B.  CHÁNH ĐỀ:
I.  ĐỊNH NGHĨA: TINH TẤN BA LA MẬT
“Tinh” là tinh chuyên (ròng rặt) một việc không có xen tạp.
“Tấn” là tiến tới mãi mãi không dừng, không gián đoạn hay thối lui.
Hai chữ tinh tấn nói theo nghĩa thông thường là siêng năng chuyên cần; theo Duy
thức học, thì tinh tấn là một món trong mười một món thiện tâm sở, không phải
thuộc về phần tội ác. Bởi vậy, người siêng năng làm những điều sai quấy như
siêng năng đào đường khóet vách, cờ bạc rượu chè thì không phải là tinh tấn, mà
duy thức học gọi là “phóng dật” (buông lung)
II.  THÀNH PHẦN CỦA TINH TẤN BA LA MẬT
a) Tinh tấn ngăn các điều ác đừng sanh. Nghĩa là các điều ác, từ trước đến giờ
mình chưa làm đến, thì từ nay về sau cũng phải tinh tấn đừng cho nó phát sinh.
Thí dụ như từ hồi nào đến giờ, ta không hề sát sinh hại vật, trộm cướp gian
giảo, trêu hoa ghẹo nguyệt, nói lời dối trá hung ác và cờ bạc rượu chè v.v…
thì từ đây về sau ta cũng phải tinh tấn thêm lên, cố gắng giữ gìn cho đừng
sanh  khởi.
b) Tinh tấn diệt cho mau các điều ác đã sanh. Nghĩa là các điều ác mà mình đã
lỡ làm rồi, thì phải tinh tấn diệt trừ cho mau, thí dụ như ta lỡ tạo những tội
ác tham lam trộm cướp, đa mê sắc dục, giận dữ kiêu căng, thì nay ta phải tinh
tấn đừng cho nó tăng trưởng thêm nữa, mà trái lại phải diệt trừ cho chóng.
c) Tinh tấn làm cho các điều lành phát sinh. Nghĩa là từ trước đến nay có những
điều lành ta chưa thực hiện được, thì nay ta phải tinh tấn để cho nó phát hiện
ra trong hành động. Thí dụ, lâu nay ta chưa làm những việc từ thiện xã hội, bỏ
công bỏ của ra giúp người nghèo đói tật nguyền, hay ta chưa quy y thọ giới, ăn
chay niệm Phật, học đạo nghe kinh v.v… thì từ ngày hôm nay ta phải tinh tấn
làm cho các điều làm này được phát sanh.
d) Tinh tấn làm cho các điều lành tăng trưởng. Nghĩa là các điều lành đã được
phát sanh rồi, nay ta phải tinh tấn làm cho nó tăng trưởng hơn nữa. Thí dụ ta
đã làm các việc từ thiện rồi, nay ta càng làm thâm nữa, hay ta đã quy y rồi,
bây giờ phải tinh tấn phát nguyện trì giới. Nếu ta đã thọ Ngũ Giới rồi, bây giờ
phải tinh tấn tu Bát quan trai… Tóm lại, tất cả việc lành từ ngoài đời cho
đến trong đạo, mình đã làm thì phải tinh tấn làm sao cho mỗi ngày được phát
triển.
IV.  PHẢI TINH TẤN NHƯ THẾ NÀO MỚI ĐÚNG CHÁNH PHÁP?
Tinh tấn, cũng như bố thí và trì giới, đều có hai phương diện:
a) Tinh tấn có chấp tướng. Có người trước mặt mọi người, thì rất tinh tấn, lăng
xăng làm việc này việc khác, tỏ ra cần mẫn chăm chỉ để được tiếng khen, nhưng
khi không ai dòm ngó, thì lại rất giãi đãi. Có người vì sợ người trên la rầy,
quở phạt mà tinh tấn; nhưng khi được tự  do, không ai kiểm soát thì lại
buông lung. Có người tinh tấn với một tâm lý háo thắng, quyết hơn người để tự
cao tự đại.
Tinh tấn với một dụng tâm không trong sạch, như vì danh, vì lợi, vì sự
kiêu  căng v.v… đều là tinh tấn chấp tướng, không đúng là tinh tấn Ba la
mật.
b) Tinh tấn không chấp tướng. Tinh tấn không chấp tướng tức là tinh tấn một
cách chân  thành, không vì dục vọng mà chính vì mình nhiều tội lỗi, nên quyết
tâm sửa chữa, thấy mình cần giải thoát ra khỏi luân hồi, nên phải gấp rút
chuyên cần tu luyện. Người tinh tấn không chấp tướng thì dù ở giữa đám đông
người hay ở một mình, dù có người nhắc nhở kiểm soát hay không ,dù đạt được quả
vị cao hay thấp v.v… cũng không bao giờ thay đổi ý chí và thái độ quyế tiến
của mình, mà mục đích là giải thoát mình và người ra khỏi cảnh khổ sanh tử luân
hồi.
IV.  CÔNG ĐỨC CỦA TINH TẤN BA LA MẬT
Trong tất cả sự  nghiệp, vĩ đại ở đời, hay kết quả vẻ vang trong đạo, cái
bí quyết duy nhất để thành công là pháp tinh tấn. Tinh tấn như là chất dầu xăng
làm cho chiếc xe hơi chạy. Động cơ dù tốt, người lái dù giỏi, con đường dù bằng
phẳng, mục đích dù gần, mà không có dầu xăng thì chiếc xe vẫn ở nguyên một chỗ.
Cho nên câu nói cuối cùng của đức Phật Thích Ca với các Đệ tử  trước khi
nhập diệt là: “Hỡi các người, hãy tinh tấn lên để giải thoát”. Người
thọ trì Tam quy, tinh tấn giữ năm giới và làm các điều phước thiện, thì sẽ được
sanh lại làm nhân đạo, phúc thọ song toàn. Người tinh tấn tu Thập thiện và tu
Tứ thiền, Bát định, thì sẽ sanh về cõi Trời Dục giới, Sắc giới và Vô sắc
giới.  Người thấy các khổ sanh lòng nhàm chán cảnh đời, quyết tâm dứt trừ
các phiền não, tinh tấn tu ba mươi bảy phẩm trợ đạo, kết quả sẽ chứng được bốn
quả Thanh văn. Người quán thấy mười hai nhân duyên là nguồn gốc của nhiều kiếp
sanh tử luân hồi, tinh tấn tu hành, quyết đoạn trừ mười hai nhân duyên, sẽ
thành quả Duyên giác. Các vị Bồ Tát, xứng theo tự tánh vô tham của mình, tinh
tấn tu pháp bố thí ba la mật; xứng theo tự tánh vô sân, tinh tấn tu pháp nhẫn
nhục ba la mật; xứng theo tự tánh vô si, tinh tấn tu pháp trí huệ ba la mật;
xứng theo tự tánh thanh tịnh, tinh tấn tu pháp trì giới ba la mật; xứng theo tự
tánh tịch tịnh, tinh tấn tu pháp tu pháp thiền định ba la mật… Tóm lại, các
vị Bồ Tát trong khi tu, vì xứng với thể tánh chân tâm của mình mà tu pháp lục
độ, không chấp ở nơi ngã tướng, nhân tướng, chúng sinh tướng, thọ giả tướng,
không thấy mình có, có người, có năng sở, bỉ thử, thì khi nhân hạnh Bồ Tát được
viên mãn, sẽ thành quả Phật.
Xem thế đủ biết công đức của tinh tấn lớn lao biết chừng nào. Tu pháp môn nào
cũng vậy, hễ có tinh tấn mới có hiệu quả, không tinh tấn thì hoàn toàn thất bại
C.  KẾT LUẬN:
Giá trị và lợi ích của tinh tấn không thể nghĩ bàn, vậy trong khi làm việc đời
cũng như việc đạo, chúng ta phải luôn luôn chuẩn bị sẵn đức tinh tấn, như người
tài xế chuẩn bị xăng nhớt, trước khi làm những cuộc hành trình xa xôi. Nếu
chúng ta không luyện được đức tinh tấn, không chiến thắng được tánh giải đãi,
buông lung thì chúng ta hãy cân nhắc rằng, công việc mà chúng ta sắp làm sẽ
hoàn toàn thất bại. Công việc tu hành, đi từ bờ mê đến bến ngộ, đường dài muôn
trùng vạn dặm, trải qua bão táp mưa sa, nếu không có được đức tinh tấn, như các
bùa hộ mệnh và bí quyết tiến thủ, thì chúng ta chỉ quanh quẩn mãi trong biển
sanh tử luân hồi.
Một lần nữa, hãy nghe lời đức Bổn sư dạy còn văng vẳng bên tai: “Hỡi các
người! Hãy tinh tấn lên để giải thoát”.

 

 

Xem thêm: https://www.phaphay.com/phat-phap/

Nguồn: https://www.niemphat.vn/

Add Comment