Mục đích của Thiền

Mục đích của Thiền 1

Tuy nhiên, dù rất nhiều người áp dụng thiền trong đời sống, nhưng chỉ có một số ít là hiểu được sâu xa mục đích của thiền.

Mỗi người chúng ta đều sở hữu một cơ thể vật lý được cấu tạo bởi
xương, máu, thịt và những thứ khác. Tuy nhiên, bạn không hoàn toàn kiểm
soát được cơ thể của mình, kết quả là luôn luôn nầy sinh nhiều vấn đề.
Có thể bạn là người đàn ông giàu có với tích sản bằng của cả thế giới,
nhưng dù có tài sản khổng lồ, nếu tâm trí của bạn bất an với một cơ thể
không kiểm soát được, thì sẽ vẫn tiếp tục sống trong đau khổ.

Cho nên, dù giàu hay nghèo, không ai trong chúng ta thoát ra khỏi vấn
đề này. Duờng như chúng ta không bao giờ tìm thấy được sự kết thúc của
các khó khăn, vì vừa giái quyết một vấn đề nầy xong, thì sẽ có ngay một
vấn đề khác thay thế. Các xung đột và bất hạnh liên quan với việc gìn
giữ sức khoẻ cho thể chất vật lý của mình cũng có cùng vấn đề, dù là bất
cứ ở đâu.

Nếu bạn có tuệ giác để đi sâu vào tâm điểm của các vấn nạn và theo
dõi các biến hiện, bạn sẽ nhanh chóng nhận thức được rằng tình trạng
không như ý rất phổ quát và càng rõ ràng hơn nếu như bạn có một cơ thể
bất an, sẽ không có cách nào để mà trải nghiệm qua các đau khổ liên quan
đến.

Vấn nạn chính mà tất cả chúng ta đều có là sự khổ đau khi không đạt
được các điều mong muốn, bao gồm những nhu cầu vật chất cần thiết như
thực phẩm, quần áo cũng như những điều vui thích khi được danh tiếng,
được nghe lời dịu dàng, ngọt ngào và các loại tương tự. Một số cảnh đau
khổ, chẳng hạn như sự đói khát của người nghèo khổ, thì cụ thể hơn các
điều khác. Tuy nhiên, dù nói sao, thì tất cả chúng ta không kiểm soát
được lòng ham muốn đến những thứ mà mình không có.

Lấy ví dụ nếu bạn may mắn được sinh ra trong một gia đình giàu có.
Trong suốt cuộc đời của mình, chưa bao giờ trải nghiệm sự thiếu thốn vật
chất, vì có đủ khả năng để sở hữu bất cứ những gì nếu muốn, hoặc tự do
đi lại bất cứ nơi nào yêu thích, trải qua các niềm vui và hứng thú với
các nền văn hóa khác nhau.

Cuối cùng, khi bạn được tất cả các sở hữu vật chất, không còn biết
nơi chốn nào nữa để du lịch, vui thú nữa… bạn vẫn mang trong lòng nổi
bất an, không thoả mãn. Trong trạng thái khủng hoãng, không tri túc,
nhiều người mang tâm bệnh, không thể thích nghi hoặc chịu đựng được
những cơn đau, bất hạnh dù thông thường.

Cho dù ngay cả khi có đầy đủ tiện nghi vật chất, bạn vẫn cảm thấy khổ
đau. Trong thực tế, càng sở hữu nhiều của cải, mà không biết tri túc,
thì càng tăng thêm sự bất an vì không sao thoả mãn hết lòng tham, cũng
như khi tài sản vật chất càng tăng, thì nó cũng không thể ảnh hưỡng hoặc
cắt giảm được gốc rễ của khổ đau.

Do đó, khi lòng tham vẫn được nuôi dưỡng, thì sự bất an, lo lắng,
phiền muộn vẫn còn tiếp tục có mặt. Nếu sự tích lũy các tài sản vật chất
có khả năng làm giảm bớt hoặc loại trừ được đau khổ, và có vài giai
đoạn đem lại hạnh phúc vật chất, nhưng với tâm trạng bất an liên tục,
trở thành nghiêm trọng và tất cả sự không thoả mãn sẽ chấm dứt. Bao lâu
mà tâm của bạn vẫn gắn liền với một cơ thể bất an, thì đau khổ vẫn tiếp
diễn.

Ví dụ, để bảo vệ đôi chân khi đi trên mặt đất gồ ghề và gai nhọn, bạn
cần mang giày, nhưng đó đâu phải giải quyết được vấn đề, vì mang giày
đôi khi cũng làm đau chân, khi ngón chân bị bấm, gây đau và thường khó
chịu.

Vấn đề chủ yếu không phải lỗi của thợ đóng giày, vì nếu bàn chân của
bạn không dài, lớn hoặc nhạy cảm khi bắt đầu mang, thì nó có thể là giày
dép thời trang hoàn toàn thoải mái. Vì vậy, nếu nhìn sâu vào vấn đề
này, thì nguồn gốc của sự khó chịu không phải là bên ngoài, mà nằm trong
cơ thể vật lý riêng của bạn, bị tinh thần chi phối.

Đây chỉ là một ví dụ điển hình của sự đau khổ trải nghiệm từ thể chất
của bạn. Từ khi  sinh ra cho đến khi qua đời, bạn đã hoang phí bao
nhiêu là năng lượng lớn để cố gắng bảo vệ cơ thể tránh khỏi sự khổ đau.
Thực tế, thì hầu hết mọi người dành tất cả thời gian để chăm sóc cho thể
chất của mình đều không mang lại kết quả.

Nhưng mục đích của thiền định không chỉ đơn thuần là để chăm sóc thể
chất, nên tránh áp dụng thiền theo cách nầy, vì thiền có mục đích cao
quí, giá trị hơn. Áp dụng thiền định như một phương pháp khác bên ngoài
để đem lại lợi ích cho cơ thể là vô nghĩa. Điều này dẫn đến việc lãng
phí một phương pháp, mà cuối cùng chỉ đạt đến giá trị có tính tạm thời,
xem thiền giống như là viên thuốc aspirine làm giảm triệu chứng đau đầu.

Cơn đau có thể hết, nhưng không có nghĩa là được chữa trị tận gốc, vì
sau thời gian thì nó sẽ trở lại, bởi vì phương pháp đã điều trị không
liên quan đến nguyên nhân chánh gây nên, nên chỉ giúp khỏi bệnh tạm
thời. Dù được niềm vui ngắn và bớt cơn đau qua nhiều ý nghĩa nào đó, bạn
không nên áp dụng thiền hoặc thực hành phương pháp tâm linh khác cho
mục đích nầy hay là lãng phí năng lực của thiền định cho cứu cánh hạn
hẹp như vậy.

Yếu chỉ của thiền định là chăm sóc tâm, dù thân và tâm liên quan mật
thiết và nối kết với nhau, nhưng lại có các loại hiện tướng hoàn toàn
không giống nhau. Cơ thể là một đối tượng mà bạn có thể nhìn thấy bằng
mắt, không thể nhìn thấy tâm. Các thành viên cùng một gia đình, có thể
chia sẻ nhiều đặc điểm tương tự như gương mặt, nhưng mỗi đứa trẻ theo
bản năng sẽ có cá tánh khác nhau như thái độ tinh thần, ý muốn và các sở
thích.

Do đó, dù là cùng học chung trường, thì trí thông minh và sự học của
mỗi người cũng sai biệt, được truyền bởi cha mẹ và ông bà. Sự khác biệt
của tâm như vậy không thể giải thích đầy đủ được bằng thể chất.

Cần lưu ý là có các trẻ em có những ký ức chính xác của đời sống quá
khứ, như nhớ được nơi chốn sinh ra, cuộc sống lúc đó ra sao hoặc có thể
nhận ra người quen, đồ vật của các kiếp trước. Các dữ kiện nầy là bằng
chứng hấp dẫn cho bất cứ ai có ý muốn nghiên cứu về vấn đề nầy với cái
tâm khách quan.

Trong mọi trường hợp, lý do căn bản của các năng khiếu tinh thần khác
nhau giữa các người cùng một gia đình, và với ký ức xác thực về đời
sống quá khứ, dĩ nhiên nói rõ rằng tâm thì vô thủy, nên kiếp quá khứ vẫn
tồn tại.

Trong khi bạn không có khả năng tinh tế để phân tích các dữ kiện ở
đây những gì có và những gì không được cung cấp liên tục giữa cuộc sống
hiện tại và tiếp theo, nhưng điều quan trọng cần lưu ý là: Như ký ức của
bạn tiếp nối từ quá khứ đến hiện tại, do đó, cũng sẽ từ hiện tại qua
đến đời sống tương lai. Tương tự, những hành động của hiện tại sẽ xác
định tình trạng tái sinh của bạn trong đời sống tương lai.

Cho nên, bạn có trách nhiệm với những gì gây ra để định hình cho đời
sống hiện nay và các đời kế tiếp. Thật là quan trọng, để nhận thức rõ
điều nầy, nếu như bạn khám ra ra được phương tiện hiệu quả để cắt đứt
vĩnh viễn gốc rễ đau khổ của thân và tâm.

Chúng ta đã được sinh là một hữu tình, nên có khả năng làm cho cuộc
đời mình có ý nghĩa và mục đích sống. Tuy nhiên, để đạt được hoàn toàn
những lợi ích nầy, bạn cần vượt qua những bản năng thấp kém như loài
động vật, bằng cách hoàn thiện con người và kiểm soát tâm, bạn có thể
cắt đứt được hoàn toàn gốc rễ của mọi đau khổ.

Trong khoảng không gian của một hoặc nhiều kiếp sống, bạn có thể giải
thoát khỏi chu kỳ ràng  buộc của cái chết và tái sinh, vì nếu không,
chúng ta sẽ phải luân chuyển trong sanh tử nhiều lần mà không có bất kỳ
sự lựa chọn hoặc kiểm soát, và phải trải qua tất cả các khổ đau do một
thể chất bất an. Nhưng với các ứng dụng đặc biệt có thể phá vỡ sự luân
chuyển không mong cầu nầy, giúp bạn giải thoát vĩnh viễn khỏi tất cả các
đau khổ và bất như ý.

Tuy nhiên, để tránh cho bản thân mình thoát ra khỏi vòng luân hồi của
cái chết và tái sinh là không đủ, vì vẫn không phải là con đường đúng
là chỉ sử dụng các năng lực con người cho cứu cánh đó, vì bạn không phải
là hữu tình duy nhất trải nghiệm khổ đau và bất như ý, nên mọi hữu tình
đều chia sẻ chung sự bất hạnh nầy.

Cho nên, khi hầu hết các hữu tình đều thiếu trí tuệ- Tuệ giác- để tìm
con đường đúng hầu đem lại sự chấm dứt khổ đau. Tất cả các sinh vật
trên trái đất, không trừ một ai, đều dành tất cả cuộc đời, trong suốt cả
ngày đêm, để tìm kiếm con đường vượt qua đau khổ, đem lại an vui và
hạnh phúc. Nhưng bởi vì tâm trí bị che mờ bởi vô minh, sự tìm kiếm này
trở nên vô ích, nên thay vì dẫn đến cứu cánh như mong muốn, lại chỉ gây
thêm thất vọng và đau đớn. Bạn cố gắng loại trừ các nguyên nhân gây ra
đau khổ, nhưng ngược lại, chỉ làm tiếp tục xa cách niết bàn, là chân
phúc, chấm dứt hoàn toàn khổ đau.

Tất cả các chúng sinh đều mong cầu thoát khỏi khổ đau như chúng ta,
nên nếu bạn nhận thức rõ ràng như vậy, thì có phải là vị kỷ không nếu
bạn chỉ hướng tìm giải thoát và an lạc cho riêng mình. Do đó, bạn cần nổ
lực để cùng mọi người thoát khỏi khổ đau. Tuy nhiên, trước nhất bạn cần
hoàn thiện chính mình để trở thành bậc tỉnh thức, thì bạn mới có thể
chỉ rõ cho người khác, các con đường đúng (chánh đạo) dẫn đến chấm dứt
thực sự đau khổ. Nói cách khác, bạn phải đạt được tánh Phật, mới có thể
giúp người khác được giải thoát.

Ví dụ như bạn muốn đưa một người bạn đến một công viên xinh đẹp để cô
ta vui thích, nhưng nếu bạn mù mờ không biết con đường nào đi đến đó,
thì dù là bạn có ước vọng bao nhiêu thì cũng không đạt được kết quả. Do
đó, bạn cần có tầm nhìn tốt và cần thiết là biết tường tận con đường đi
đến công viên đó, trước khi có dự định dẫn bạn mình đến. Cũng tương tự,
bạn cần thực chứng hoàn toàn tỉnh thức, trước khi phân biệt (chánh kiến)
được con đường đúng để hướng dẫn mọi hữu tình, với trình độ (khế cơ) và
tánh tình (khế lý) sai biệt, mới có thể chỉ dẫn được đến sự giải thoát
khổ đau của riêng họ.

Vì vậy, khi chúng ta nói về mục đích thực sự của thiền định, là đang
nói về việc đạt được giác ngộ, sự tỉnh giác giúp cho bạn và các hữu tình
đều đi đến cứu cánh hoàn thiện. Đây là mục đích tối thắng và lý do duy
nhất để thực hành thiền định. Tất cả các hành giả lớn và các đại sư thực
hành Pháp trong quá khứ đều mang tâm nguyện duy nhất nầy. Tương tự,
trong tất cả giáo lý của Đức Phật có hàng trăm loại thiền định khác nhau
đều tùy thuộc vào sự lựa chọn và trình độ của chúng sinh, nên khi bạn
thực hành thiền cần nuôi dưỡng trong tâm cùng một động lực.

Vì vậy, đời sống tâm linh rất cần thiết, nhưng bạn không bắt buộc
phải thực hành vì các tác nhân bên ngoài ảnh hưỡng, bởi những người
khác, ngay cả Thượng đế, bởi vì bạn là người đang đau khổ, và chỉ có bạn
chịu trách nhiệm để chữa trị căn bệnh của mình. Bạn lập ra các tình
huống để tìm lại chính mình, và từ đó tạo ra các môi trường để cùng giải
thoát. Dù là khổ đau có mặt trong đời sống, bạn cần làm cái gì đó để
thay đổi thói quen thường nhật, đó là trở về đời sống tâm linh, nói cách
khác là thiền định. Vì nếu không hướng vào bên trong để chuyển hoá tâm,
thay vào đó, cứ đem năng lực dong ruổi theo các phóng ảnh bên ngoài
trong đời sống, thì sự đau khổ vẫn luôn tồn tại. Đau khổ không có bắt
đầu, và nếu bạn không nuôi dưỡng đời sống tâm linh qua sự áp dụng thiền,
thì khổ đau cũng không thể chấm dứt.

Tóm lại, thật là rất khó để thực hành Pháp trong một môi trường quá
phong phú về vật chất, bởi vì điều nầy gây nên các phiền nhiễu ảnh hưỡng
đến thiền định. Tuy nhiên, gốc rễ của các loạn tâm không phải là vì tự
môi trường, hay kỹ nghệ máy móc, thực phẩm hoặc các yếu tố khác tương
tự, mà do từ trong tâm của bạn. Thật là ngạc nhiên một cách thú vị, vì
trong chuyến viếng thăm phương Tây lần đầu của tôi, thì sự tiến bộ về
vật chất có khả năng ích lợi trong việc thực hành Pháp và vài loại thiền
khác nhau. Nhiều người thành tâm muốn tìm kiếm ý nghĩa của đời sống con
người để vươn cao hơn các bản năng thường tình trong cuộc đời. Về
phương diện nầy, tôi nghĩ rằng người khôn ngoan phải biết kết hợp với
đời sống tinh thần trong sự thực hành hàng ngày, để có thể đem lại lợi
ích sâu xa cho tâm linh cũng như sự thoải mái về thể chất. Đối với những
người như vậy, cuộc sống sẽ chắc chắn không phải là một lời hứa rỗng.

Thực phẩm chế biến từ nhiều thành phần khác nhau có thể đem lại sự
vui thích, thì nếu bạn có công việc làm hoặc có một số hoạt động hàng
ngày, cùng cố gắng làm việc càng nhiều càng tốt vào việc hoàn thiện một
con đường tâm linh, áp dụng Pháp, cuộc sống của bạn trở nên rất phong
phú. Những lợi ích nầy do bạn trải nghiệm bằng cách kết hợp cả hai cách
tiếp cận trong cuộc sống, đem lại lợi ích sâu rộng.

Có một sự khác biệt rất lớn giữa tâm, cảm thọ và kinh nghiệm của một
người có sự hiểu biết về Pháp và áp dụng vào đời sống hàng ngày với
những người chưa từng biết thực hành.  Người trước thì khi đối diện với
những những vấn đề khó khăn trong thế giới hiện tượng, do đã từng trải
nghiệm nên trầm tĩnh và ít khổ đau, vì biết kiểm soát tâm và ứng xử vấn
đề một cách khéo léo.

Điều này không chỉ ứng dụng trong đời sống nhiều thử thách hàng ngày, mà còn đặc biệt khi lâm chung.

Nếu bạn chưa từng tham dự vào bất kỳ sự thực hành tâm linh hoặc chưa
được rèn luyện tâm qua các kỷ luật thiền định, thì kinh nghiệm về cái
chết có thể thực đáng sợ. Còn đối với người hành giả thực hành sâu xa về
Pháp, thì cái chết chỉ như cuộc hành trình hứng thú trở về nhà, giống
như đi đến một công viên đẹp để cắm trại. 

Ngay cả, dù người hành giả chưa chứng ngộ ở trạng thái cao nhất của
thiền định, thì cái chết vẫn là một kinh nghiệm thoải mái, chứ không
phải khủng khiếp, kinh hoàng. Người đó có thể đối mặt với một cái chết
của chính mình, với tất cả những gì làm cho tâm được tự tại, chứ không
bị hoảng hốt bởi sợ hãi, âu lo với những gì phải trải qua, hay đối với
người thân, tài sản hay thể chất đều được bỏ lại khi lìa đời.

Trong đời sống nầy, bạn đã có kinh nghiệm khi sinh ra đời, nay thì là
tiến trình già nua, và đến cái chết chờ đón. Do đó, sự thực hành thiền
có thể giúp bạn đối diện với các điều không tránh được với tâm tự tại.
Như vậy, thiền thật sự lợi ích thiết thực, dù rằng mục đích của thiền
còn là những gì cao quí hơn nhiều, mà người hành giả có thể thể nghiệm
được.

Tóm lại, không phải hình dáng bên ngoài của thiền định là quan trọng,
dù là bạn ngồi với đôi tay xếp chồng trên đôi chân được xếp bằng có
chút kết quả, nhưng điều tối quan trọng là kiểm soát và tìm thấy được
phương dược chữa trị được thực tế khổ đau. Thiền có giúp bạn loại bỏ
những vọng tưởng che mờ tâm trí, cũng như giúp tỉnh thức, không còn ganh
ghét và tham lam không? Nếu thiền giúp cho bạn giảm thiểu được tư tưởng
tiêu cực, xấu trong tâm, thì thiền thật hữu ích, hoàn hảo, thực hành
đúng và đáng giá. Còn như chỉ làm cho bạn tăng thêm bản ngã, có thái độ
tiêu cực, thì đó là nguyên nhân khác của khổ đau. Trong trường hợp nầy,
dù bạn cho rằng mình có hành thiền, nhưng bạn lại không hiểu và áp dụng
hoàn toàn sai lạc Pháp.

Pháp thì hướng dẫn thoát khỏi khổ đau, xa lìa các vấn nạn, nên nếu
thực hành thiền mà không đem lại kết quả theo hướng này, thì trong đó có
cái gì đó sai lầm mà bạn cần quán chiếu, kiểm soát lại. Thực tế, thì
căn bản của sự thực thiền của các hành giả chân chánh là khám phá ra
những hành động nào đem lại khổ đau hoặc hạnh phúc. Sau đó, tránh các
hành động gây nghiệp, làm các điều thiện. Đó là tinh túy thiết yếu của
sự thực hành thiền.

Lời nói sau cùng, vì tất cả các bạn là những người bắt đầu thực hành
Pháp, áp dụng thiền để kiểm soát tâm, bạn cần phải tìm đến đúng nguồn
chánh pháp, cần phải đọc sách của những người thẩm quyền uy tín, nếu như
có những điều nghi ngại, nên tìm đến những bậc thầy có đầy đủ sự nghiên
cứu, hiểu rõ thiền giáo, thực chứng để hỏi. Điều nầy rất quan trọng, vì
nếu bạn áp dụng thiền qua những sách vỡ viết bởi những người không hiểu
rõ về thiền, hướng dẫn sai lạc, sẽ nguy hiểm cho cuộc đời bạn rơi theo
con đường tà đạo. Cho dù tìm được đúng vị thầy, dù là đạo sĩ, lama… thì
vị thầy đó cũng phải chứng ngộ và thực hành pháp miên mật.

Khi thực hành thiền định, khai triển tâm, bạn không nên thụ động, vì
không có thể giải quyết được nội kết của đau khổ bằng cách mù quáng chấp
nhận những gì mà một người nào đó, ngay cả một bậc thầy vĩ đại, dạy bạn
phải làm. Thay vào đó, nên sử dụng trí tuệ bẩm sinh để kiểm soát và
chấp nhận sự chỉ dạy nầy sau quá trình thực tập có hiệu quả, để bạn đủ
chánh tín rằng lời giảng dạy có hữu hiệu, thực dụng, và sau đó, bạn nên
theo để áp dụng. Như với y khoa, một khi bạn đã nhận thấy phương dược
hợp lý có thể chữa trị bệnh của bạn, thì hãy nên dùng đến. Ngược lại,
nếu bạn dùng bất cứ thuốc gì trong tầm tay của mình, sẽ đem lại nhiều
nguy hiểm nặng nề hơn thay vì chữa trị.

Đây là đề nghị cuối cùng của tôi dành cho những người mới bắt đầu để
hiểu về lợi ích trong nghiên cứu giáo Pháp và thiền định. Đời sống có
tâm linh rất cao quí. Tuy nhiên, ngay cả khi không thể thực hành giáo
Pháp, thì sự hiểu biết cũng có thể làm phong phú và ý nghĩa thêm cuộc
sống của bạn. Tôi nghĩ rằng đó là tất cả ý nghĩa. Cảm ơn bạn rất nhiều.

Xem thêm: https://www.phaphay.com/phat-phap/

Nguồn: https://www.niemphat.vn/

Add Comment