Nguyên Nhân Của Khổ.

Nguyên Nhân Của Khổ. 1

Thông thường khi vào
chùa (ở đây không kể những người làm công quả cho vui) để cầu đạo, chúng
ta thường
thích học Thiền, tu Tịnh
Ðộ hay Mật
Tông, v.v… tìm cầu pháp môn này, pháp môn kia
để mong sao mau giác ngộ
giải thoát. Nhưng giác
ngộ cái gì? Giải
thoát Ai chứ?

Chẳng hay bạn đọc có bao giờ thử chạy ngược dòng chưa? Ngược dòng ở đây có nghĩa là ngược dòng tư tưởng, ngược dòng ý niệm. Có một lần trong sách “Ðại Thủ Ấn”
tôi
đã nói sơ về 2 loại ý niệm tư tưởng: 

1/ Ngược dòng: đây là những ý niệm
phân tách tìm tòi nguyên nhân của một việc, nó là một phần của trí tuệ có công
n
ăng kéo tâm trở về gần bổn tánh hay thực tại. 

2/ Xuôi dòng: Là những ý niệm
suy nghĩ tính toán chuyện thế gian liên quan
đến cái Ta (Ngã). 

Nếu bạn đi xuôi theo dòng tư tưởng thì sẽ thấy nó vô cùng tận, không có chỗ hết, chỉ trừ
khi bạn muốn ngừng hoặc chuyển sang một
đề mục khác. Nhưng nếu
bạn đi ngược d
òng tư tưởng thì một lúc
nào
đó nó sẽ dẫn bạn đến một con đường cùng, bế tắc bởi
một bức tường. Bức tường đó chính là bức tường vô minh, mà nếu không dùng trí
tuệ soi thủng nó th
ì bạn sẽ
chán nản trở ra
đi theo con đường cũ (tức xuôi dòng). 

Làm thế nào để đi ngược dòng? Có một phương tiện đơn giản đó là tự đặt ra nhiều câu hỏi
ngược lại với những chữ như: Tại sao?
Vì sao? Ai? Cái gì? v.v… 

Ðể dễ hiểu chúng ta chúng ta
có thể lấy thí dụ
đề mục “giải thoát” để quán chiếu
ngược d
òng: 

Hỏi: Tại sao muốn tu
hành? 
Ðáp: Vì muốn giải thoát. 

Hỏi: Tại sao muốn giải
thoát? 
Ðáp: Vì khổ? 

Hỏi: Ai khổ? Khổ cái
gì? 
Ðáp: Tôi khổ. Khổ vì sinh, già, bệnh, chết…. 

Hỏi: Ai sinh, già, bệnh, chết? 

Ðáp: Hỏi vớ vẩn! Tôi sinh, già, bệnh, chết chớ còn Ai vào
đây! Chẳng lẽ cục đá sinh, già, bệnh, chết hay sao? 

Hỏi: Thế Tôi là Ai? 
Ðáp: Tôi là ờ… ờ….
ơ… Tôi! Tôi là Tôi! 

Nếu có hỏi tiếp nữa thì câu
trả lời vẫn là: “Tôi là Tôi!”. Không biết bạn
đọc có bao giờ tự hỏi mình: “Ta là Ai ” chưa? “Tôi là Tôi!
hoặc Ta là Ta!” chính là bức tường của đường cùng. 

Hỡi các bạn phật tử, tại sao
chúng ta phải tu hành? Tu hành vì chúng ta khổ! Tại sao chúng ta khổ? Chỉ vì
chúng ta có cái “Ta”. Nếu không có “Ta” thì Ai khổ? Nếu
không có Ai khổ thì Ai cần tu hành, Ai muốn giải thoát? Nếu không có
“Ta” thì Ai sinh Ai tử? 

Tóm lại nguyên nhân của khổ
chính là sự có cái Ta. 

Trong Ðạo Ðức Kinh (Chương 13), Lão tử có
nói: 

Ngô sở dĩ hữu đại hoạn dả, vị ngô hữu thân; 
Cập ngô vô thân, ngô hữu hà hoạn?

Tức là: 

Ta sở dĩ có hoạn nạn lớn vì
ta có thân, 
Nếu không có thân, làm gì có nạn ( khổ ).

Lão tử cho xác thân chính là
nguyên nhân của khổ, nh
ưng nay nếu bạn hiểu được
chính cái Ta là nguyên nhân của khổ th
ì bạn có thể họa theo Lão tử. 
Ngô sở dĩ hữu
đại hoạn dả, vị ngô hữu ngô; 
Cập ngô vô ngô, hà hoạn chi hữu.

Thông thường khi nói về nguyên nhân của khổ, đa số cho là ba độc: tham,
sân, si. Nhưng
nguyên
nhân của khổ có thể nhìn từ cạn
đến sâu. Theo cạn thì nguyên nhân của khổ là ba độc hoặc mười phiền não: tham, sân, si, mạn, nghi, thân kiến, biên kiến, tà kiến, kiến thủ,
giới cấm thủ.

Sâu hơn một chút thì ái dục được xem là nguyên nhân của khổ. Sâu hơn và tột
cùng th
ì vô minh
chính là nguyên nhân của khổ. Vô minh th
ường biểu lộ qua hai
khía cạnh: chấp ng
ã và chấp
pháp. Chấp ngã là tin có một cái Ta chân thật, hiện hữu tự tánh và bám víu vào
nó. Chấp pháp là cho rằng tất cả sự vật thật có tự tánh,
thường hằng không thay đổi.

Chấp ngã và chấp pháp là hai
c
ăn bệnh vô thỉ của chúng sinh mà cũng là nguyên nhân chính của đau khổ
luân hồi. Tất cả giáo lý Phật pháp đều nhằm giải trừ hai căn bệnh n
ày. Tuy nhiên giáo lý Tiểu thừa
nhấn mạnh về việc
điều trị bệnh chấp ngã, còn giáo lý Ðại thừa nhấn mạnh về
việc
điều trị bệnh chấp pháp.

Thích Trí Siêu.

 

Xem thêm: https://www.phaphay.com/phat-phap/

Nguồn: https://www.niemphat.vn/

Add Comment